czym jest nerwica lękowa

Nerwica lękowa – przyczyny, objawy, leczenie

 Nerwica lękowa staje się powoli coraz częstszą przyczyną wizyt w gabinetach psychiatrycznych i psychologicznych. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego w raporcie z 2016 roku podaje, że w samej tylko Europie ponad 38% mieszańców podjęło leczenie najczęściej z powodu zaburzeń lękowych i nastroju. W Polsce największy przyrost, aż 24% odnosi się do zaburzeń nerwicowych, które Polacy uważają za główne przyczyny utraconego zdrowia.

  1. Czym jest nerwica lękowa?
  2. Objawy nerwicy lękowej
  3. Przyczyny nerwicy lękowej
  4. Leczenie nerwicy lękowej

Czym jest nerwica lękowa?

Nerwica lękowa jest zaburzeniem – nie jest chorobą, o czym mówi klasyfikacja medyczna ICD-10. Wszystkie wymienione tam podtypy nerwic, są zaburzeniami. Poniższe „nerwice” to zbiór semantycznych opisów tego samego zagadnienia.

  • F41.0 – Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny)

Istotną cechą tego zaburzenia są nawracające napady ostrego lęku (stany paniki), które nie są ograniczone do jakiejś szczególnej sytuacji czy okoliczności, a więc niemożliwe do przewidzenia. Jak w innych zaburzeniach lękowych, podstawowe objawy obejmują nagłe wystąpienie dolegliwości psychosomatycznych.

  • F41.1 – Zaburzenie lękowe uogólnione

Podstawową cechą lęku uogólnionego jest lęk niezwiązany z sytuacjami zewnętrznymi (lęk „wolnopłynący”). Dominujące objawy są zróżnicowane. Obejmują one skargi na stałe uczucie zdenerwowania, drżenie, napięcie mięśniowe, pocenie się, zawroty głowy, przyspieszone bicie serca i uczucie „niepokoju.

  • F41.2 – Zaburzenie depresyjne i lękowe mieszane

Tę kategorię diagnostyczną stosuje się, gdy występują objawy lęku i depresji, ale żadne z nich nie przeważa w sposób zdecydowany i żaden z objawów rozważany z osobna, nie uzewnętrznia się w stopniu uzasadniającym każde z tych rozpoznań. Od siebie dodam, że przeciągnięte w czasie, poczucie bezsilności wynikające z niemożności wyjścia na żądanie z nerwicy lękowej, to równia pochyła stanów depresyjnych.

  • F41.3 – Inne mieszane zaburzenia lękowe

Objawy lęku współistnieją tu z cechami innych zaburzeń z kategorii -F42- F48. Żaden z objawów rozważany z osobna nie jest dostatecznie nasilony, aby uzasadnić odpowiednie rozpoznanie.

  • F41.8 – Inne określone zaburzenia lękowe (Histeria lękowa)
  • F41.9 – Zaburzenia lękowe nie określone
Nerwica lękowa – przyczyny, objawy, leczenie
Nerwica lękowa – przyczyny, objawy, leczenie

Objawy nerwicy lękowej

Objawy nerwicy lękowej, dzielą się na dwie kategorie. Pierwszą są objawy somatyczne (fizyczne) a drugą objawy psychiczne. Poniżej przedstawię kilka objawów somatycznych nerwicy, szerzej o objawach pisaliśmy w artykule: Somaty, czyli czym są dolegliwości psychosomatyczne?

  • Ból bądź dyskomfort, odczuwanie pieczenia, kłucie serca (nerwobóle), potykanie się serca
  • Ściskanie okolicach mostka, napięte mięśnie,
  • Szybkie bicie serca, wrażenie nieregularnego rytmu, kołatanie serca
  • Wrażenie łaskotania serca, gniecenie powodujące odkaszlnięcie
  • Wysokie skoki ciśnienia
  • Duszności, Zadyszka, Brak Tchu
  • Zawroty głowy, bądź uczucie pustki w głowie
  • Ścisk wokoło głowy, uczucie nałożonego kasku

Więcej tutaj.

Drugą kategorią są objawy psychicznie, poniżej kilka objawów:

  • Depersonalizacja, poczucie odcięcia od własnego ciała, nieczucie ciała, patrzenie na siebie z boku, nierealność co do swojej osoby, poczucie braku tożsamości
  • Derealizacja, widzenie przez szybę, przez zasłonę, nierealność otoczenia, obcość bliskich osób, widzenie dwuwymiarowe, zmiana poczucia odległości
  • Brak koncentracji, całkowite rozkojarzenie
  • Niemożność odczuwania radości, szczęścia
  • Poczucie odmiennego stanu rzeczywistości, poczucie odizolowania, dejavu
  • Dezorientacja
  • Powtarzające się wkoło obsesyjne myślenie o chorobach i śmierci
  • Myślenie egzystencjalne
  • Trudności z myśleniem podczas rozmowy, przez brak koncentracji
  • Upośledzenie pamięci
  • Brak myśli lub natłok myśli

Dowiedz się więcej na temat: depersonalizacji i derealizacji

Nerwica lękowa – przyczyny, objawy, leczenie
Nerwica lękowa – przyczyny, objawy, leczenie

Funkcjonowanie w nerwicy lękowej

Zacznijmy może od samej emocji. Lęk to zwykła emocja, taka jak radość czy smutek. Można tutaj porównać te emocje pewną analogią. Wynikiem radości jest śmiech, wynikiem smutku płacz, a wynikiem lęku? Nerwica lękowa to cała encyklopedia objawów. Od objawów fizycznych do psychicznych. Objawy somatyczne, a więc wszelkiego rodzaju odczucia cielesne są najpowszechniejszym powodem tego, że w ogóle musimy się zajmować nerwicą.

Objawy somatyczne są głównym powodem wizyty u psychiatry czy psychologa. Jednakże objawy somatyczne, to także objawy psychiczne, o których już pisałem. Nie spotkałem nerwicowca, a rozmawiałem z setkami, kto by mi powiedział, że powodem odkrycia w sobie nerwicy były np. problemy z koncentracją. Dopiero kiedy objawy nerwicy lękowej stają się dysfunkcyjne somatycznie, wtedy szukamy pomocy.

Gdy mnie ktoś pyta, który moment był dla mnie, momentem przełomowym to odpowiadam bez zastanowienia, że była to depresja. Realnie, depresja będąca wynikiem poczucia bezsilności w nerwicy lękowej, pokazała mi, jak źle może być. Przy depresji, odczuwanie lęku nie ma znaczenia. W zasadzie nic nie ma. To jest dno totalne i niżej upaść się nie da, nie mówiąc już o jakimkolwiek funkcjonowaniu.

Dochodzę do wniosku, że u bardzo wielu osób dużym problemem w wychodzeniu z nerwicy jest to, że są w stanie funkcjonować. Wiem, że to brzmi brutalnie, ale posiadanie nerwicy na „pół gwizdka” to pewien rodzaj przyzwolenia. Niby jej nie chce, ale zmienić nie umiem. Niby jej nie chce, ale wole leki. Niby jej nie chce, ale chce być sobą. Niby jej nie chce, ale w zasadzie, gdyby nie objawy, to nie byłoby problemu. Gdy np. mamy ataki paniki, ale ich nasilenie nie jest dysfunkcyjne, to można z tym żyć i właśnie takie założenia, są motorem napędowym zaburzeń lękowych.

„Chory” na nerwicę lękową

Największym dramatem osób z zaburzeniami lękowymi, jest traktowanie siebie jako chorych. To koło absurdu napędza i pogłębia zaburzenia lękowe, fobie, kompulsje itp. „Chorobą” można wytłumaczyć wszystko – całą dysfunkcję i patologię neurotycznego nacechowania osobowościowego, będącego przyczyną nerwic.

Musimy sobie uświadomić, że idąc do lekarza psychiatry czy psychologa idziemy, gdy doświadczymy „wyniku”. Tym wynikiem, jest pakiet psychosomatycznych doznań czy też ataki paniki. Oczywiście bardzo często, zanim trafimy do lekarza psychiatry czy psychologa to odwiedzamy kolejne gabinety lekarskie, robiąc dziesiątki badań i szukając przyczyny naszych dolegliwości. Kiedy wszystkie badania wychodzą dobrze, wtedy diagnoza pozostaje jednoznaczna – nerwica. Ale w zasadzie, czego to jest diagnoza? Choroby, której nie ma? Nie, to jest diagnoza tego wyniku, z którym się zmagamy, a co z przyczyną? Jak wygląda leczenie nerwicy?

Leczenie nerwicy lękowej zaczyna się i kończy w nas samych.

Nerwica lękowa – przyczyny, objawy, leczenie
Nerwica lękowa – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyny nerwicy lękowej

Kamieniem milowym jeżeli chodzi o poznanie przyczyn nerwicy lękowej, była książka autorstwa Karen Horney pt. „Nerwica a rozwój człowieka”. Recenzję tej książki znajdziecie tutaj. Napiszę tylko w kilku słowach, że Karen Horney była psychoanalitykiem. Poświęciła swoje zawodowe życie, na badanie takich osób jak my – osoby z nerwicą lękową. Jej wnioski są porażające z uwagi na trafność i dramat, kryjący się w osobowości. To tu jest źródło nerwicy, a sama nerwica lękowa jest tylko wynikiem osobowości, a nie przyczyną.

Z biologicznego punktu widzenia, ten „wynik” czyli nerwica, to zaburzenia w obrębie neuroprzekaźników takich jak, serotonina czy noradrenalina. Całkowicie normalne zaburzenia. Te zaburzenia, to naturalny stan reakcji mózgu, na nasz neurotyczny sposób myślenia, czy postrzegania rzeczywistości. Gdy taki sposób myślenia przeciąga się zbyt długo, mózg nie ma wyjścia i musi zareagować…lękiem. W końcu lęk ma za zadanie nas chronić, a więc to robi. Somaty są wynikiem napięć emocjonalnych. Im więcej myśli, im więcej np. katastrofizacji, im więcej braku akceptacji, im więcej żądań, tym więcej doznań psychosomatycznych. Wszystko się zgadza. Myśli i postrzeganie wygenerują napięcie, napięcie wygeneruje dolegliwości psychosomatyczne. Następnie te dolegliwości wygenerują myśli (że coś nam jest), a to znów wygeneruje napięcie. I tak w kółko.

Ta patologia osobowości (bo inaczej tego nazwać się nie da), może trwać bez końca. Jedyną opcją jest praca własna – ze sobą. Wszystkie „nerwice” bez względu na ich nazewnictwo, mają jeden wspólny mianownik – lęk. Semantyka nie ma tutaj żadnego znaczenia. Przyczyny nerwicy lękowej choć są złożone z wielu czynników osobowościowych, to w rzeczywistości są bardzo proste.

Leczenie nerwicy lękowej

Wydawać by się mogło, że skoro nasz sposób postrzegania i myślenia, doprowadza do aktywacji mechanizmu obronnego w mózgu, dając lęk, to należy wziąć leki, aby przywrócić równowagę biochemiczną i tym samym zdusić lęk. Czyli chcemy móc nadal neurotycznie i bezrefleksyjnie katastrofizować, myśleć jak myśleliśmy, postrzegać jak postrzegaliśmy, żądać, zamiast oczekiwać, tupać nogą, gdy coś nie wychodzi i tak dalej. To jest droga donikąd – tak się z nerwicy nie wychodzi. Tak się ją czasowo zagłusza. Więcej o lekach przeczytasz w tym artykule.

Jeżeli mówimy o leczeniu nerwicy lękowej, to mówimy o zmianę w nas, tych obszarów nacechowania, które do tej nerwicy (czyli wyniku) doprowadziły. To jest droga trudna, pełna potknięć i wyrzeczeń, ale jest jedyną skuteczną drogą do pełnej i trwałej wolności od nerwicy. Nie można oczekiwać zmian, nie robiąc nic ze swoją nerwicą. Branie leków to emocjonalny paracetamol – ból jest nadal, tylko go nie czujemy przez pewien czas.

Wszystkie związki przyczynowo skutkowe zaburzeń lękowych, lęku uogólnionego, objawów oraz wszystkiego co z nerwicą związane, ma przyczynę w osobowości. Problemy psychiczne mają źródło, powód i lekarstwo w nas samych. Jednakże, zrozumieć to, zaakceptować a potem zmieniać jest trudno, dla kogoś z zamkniętym umysłem, zakutym we własnych przekonaniach. Praca psychologa z taką osobą to istny dramat.

Właśnie dlatego praca psychologa z pacjentem z nerwicą lękową jest trudna. Psychoterapia w burcie behawioralno poznawczym jest bardzo skuteczna, ale „do tanga trzeba dwojga”. Nie jestem psychologiem, ani z żadnym nie rozmawiałem. Wystarczy mi, że znam ich pacjentów. Wiem do czego są zdolni i czego oczekują. Jednakże najgorsze ich oczekiwanie to psychoterapia, zakończona tym, że nerwica zostanie pokonana przez psychologa. To oczekiwanie, jakby miał się zdarzyć cud, a psycholog za nas wyjdzie z nerwicy.

Skuteczne leczenie nerwicy lękowej, to przede wszystkim praca na przyczynach. Jednakże ludzie mają objawy nerwicy tu i teraz. Ludzi nie interesuje jakaś wizja wielomiesięcznych psychoterapii. Nie są do tego gotowi i wcale tego nie chcą. Chcą lek – ma działać natychmiast. Dochodzi tu do nieprawdopodobnego pomylenia oczekiwań, możliwości, przyczyn i wyników. Nie ma więc się co dziwić, że tak trudno nerwicę lękową skutecznie pokonać. W mojej książce, podzieliłem wychodzenie z nerwicy na dwa etapy. Pierwszym etapem jest to, czego osoba na początku drogi z nerwicą potrzebuje, czyli pracy z wynikiem. Bez zrozumienia mechanizmów nerwicy, nie możemy mówić o jakiejkolwiek pracy na przyczynach. To jak nie umieć dodawać do 10 i brać się za rozwiązywanie bardzo skomplikowanych obliczeń matematycznych.

Jak już pisałem, źródłem zaburzeń lękowych jest osobowość. Zmiana nacechowania neurotycznego (o neurotyzmie przeczytaj więcej w artykule: Czym jest neurotyzm? Neurotyczność od A do Z) jest kluczem do skutecznego leczenia nerwicy. Jest to jedyny znany lek na nerwicę. Mamy go cały czas w sobie i jedyne co musimy zrobić, to z niego skorzystać. Gdy to zrobimy, nasz mózg już nie będzie miał powodów, by nas bronić. Nie będzie wrogów, nie będzie powodów do obrony. Wszystko wyreguluje się samo. My staniemy się innymi ludźmi, dużo lepszymi i mniej toksycznymi nie tylko dla Siebie samych, ale i dla innych.

Nerwica lękowa – realne korzyści

Choć może wydawać się do niepojęte, to fakt posiadania nerwicy lękowej ma wiele korzyści. Po pierwsze, uświadamiamy sobie, że to co o sobie myśleliśmy, to co myśleliśmy o innych, to jak postrzegaliśmy świat i siebie w nim oraz wiele innych rzeczy, było niewłaściwe. Nerwica lękowa weryfikuje nasze poglądy, nas samych. Sprawdzamy swoją elastyczność, otwartość oraz charakter. Zagłębiamy się w obszary do tej pory kompletnie pomijane. Przestajemy uważać siebie za kogoś, kim nie jesteśmy. Nerwica, a raczej objawy nerwicy to sygnał ostrzegawczy i punkt zwrotny zmian w sobie. Stajemy się lepsi, mniej toksyczni ale co ważniejsze, zyskujemy realną poprawę samopoczucia i zdrowia.

W przyszłości, gdy już nerwica nie będzie problemem, zauważymy jak zmieniły się nasze myśli, w reakcji na różne sytuacje, nasze postrzeganie oraz zachowanie. To będzie osobowościowy skok jakościowy. Trudno to wyjaśnić, ale choć będziemy tacy sami jak byliśmy, to jednak będziemy zupełnie inni. Lęk, nerwica, ataki paniki będą tylko wspomnieniem.

Nerwica lękowa – patologia korzyści

Jest bardzo liczna grupa osób, którym nerwica lękowa jest potrzeba do życia. Pisałem o tym szerzej tutaj. W dużym skrócie, można powiedzieć, że nerwica to dla tych osób możliwość bycia pocieszanym, możliwość przerzucania odpowiedzialności na innych, możliwość prokrastynacji, możliwość kontrolowania i żądania oraz wielu innych „koniecznych” do życia atrybutów. Choć te osoby wiedzą naprawdę sporo o nerwicy lękowej, to porzucenie patologicznych „korzyści” z posiadania nerwicy, jest nie do pomyślenia. Takie osoby oszukują siebie i wszystkich dookoła z lekarzami włącznie. Psychoterapia takich osób będzie bardzo trudna, a sam pacjent będzie stanowił główną przyczynę problemu.

W imię czego taka osoba ma rezygnować z kontroli? Przerzucania odpowiedzialności , EGO czy egocentryzmu? Jak nie być centrum świata? Dlaczego moje problemy mają nie być najważniejsze? Co mam zyskać, pozbywając się nerwicy? Swobodę wyjścia po bułki do sklepu?

Jedyną rzeczą, która te osoby niejako zmusza do jakiejkolwiek próby zmiany, są objawy nerwicy lękowej. Od lęku przez myśli i dolegliwości somatyczne, po ataki paniki. Jednakże to wszystko są pozory.

Nie da się wyjść z nerwicy lękowej?

Często czytając opowieści różnych ludzi, przewija się stwierdzenie, że z nerwicy lękowej się nie wychodzi. Czasami idzie za tym stwierdzenie, że nawet jeśli się wyjdzie, to nerwica lękowa wróci. Gdy to czytam, to zaczynam się nieco uśmiechać. Jak tu się nie śmiać, gdy ktoś mierzy wszystkich swoją ułomną miarą? To, że on sobie nie poradził, nie znaczy, że każdy jest nim. Tak samo, ze stwierdzeniem, że z nerwica lękowa wraca. No oczywiście, że wraca, jeżeli osoba, która uważa, że z niej wyszła zaczyna powtarzać wciąż te same błędy. Organizm musi zareagować we właściwy sobie sposób, musi znów dać objawy i znów zaczynamy od początku.

Niestety, z danych statystycznych jakimi dysponuje na grupie przeszło 1000 osób, wynika bardzo smutny obraz ludzi dotkniętych przez nerwicę lękową. Otóż około 90% ludzi, szuka problemów nie w sobie w na zewnątrz. Nie są gotowi do pracy nad sobą. Nie podejmują jej, a nawet jeżeli to zrobią to odpuszczają po tygodniu pracy. Mało tego, często markują tą prace chodząc do psychologa. Ludzie uważają, że psycholog lub co gorsze leki, wyjdą za nich z nerwicy lękowej. To jest jakieś kuriozum.

Ja zawsze powtarzam, że wolność od lęku, nie jest dana raz na zawsze. Mówię również, że jeżeli kiedykolwiek poczujemy lęk to będzie to najnormalniejsza w świecie emocja. Nasza reakcja w odpowiedzi na tą emocję może sprawić, że nerwica „wróci”. Oczywiście nie od razu, ale należy uważać. Nerwica nie wybacza błędów.

Czy jesteś gotowy, by wyjść z nerwicy lękowej?

Sam miałem nerwicę i wiem, czym ona jest. Możesz o tym przeczytać w mojej historii. Na bazie własnych doświadczeń oraz wiedzy zdobytej przez innych, stworzyłem niezwykłą książkę, która jest inna niż wszystkie dostępne na rynku. Poprowadzi Cię ona za rękę, przez wynik, z którym się zmagasz, aż po przyczynę, by finalnie stać się wolnym od lęku.

Nerwica lękowa – przyczyny, objawy, leczenie
Nerwica lękowa – przyczyny, objawy, leczenie

Nerwica lękowa – grupa wsparcia

Dołącz do grupy wsparcia na Facebooku. To miejsce, w którym możesz porozmawiać z osobami, które poradziły sobie z nerwicą, lub są w trakcie jej trwania. Grupa prowadzona przez autora książki WOLNI OD LĘKU.

Aby wejść do grupy kliknij tutaj